Van dinsdag 25 tot en met zaterdag 29 augustus 2026 staat Moordrecht stil bij 65 jaar Molukse gemeenschap. Voor Gouwe IJssel Nieuws reden om de Molukse wijk in te gaan en met verschillende generaties in gesprek te gaan. Hoe is het om als derde generatie op te groeien in Moordrecht en welke betekenis hebben de verhalen van de eerste generatie vandaag?
De 19-jarige Yoïsha Tupan groeide vanaf haar geboorte op in de Molukse wijk in Moordrecht. Voor haar voelt de wijk als een vertrouwde plek, waar familie en vrienden dicht bij elkaar wonen. ‘Het geeft een thuisgevoel en ook een stukje veiligheid, omdat we naar elkaar omkijken.’ Saamhorigheid, elkaar helpen en respect voor elkaar zijn voor Yoïsha belangrijke waarden. Ze hoopt dat deze waarden ook voor volgende generaties behouden blijven.
Taal, dans en muziek
Binnen de Molukse cultuur spelen taal en respect een belangrijke rol. De taal zorgt volgens haar voor verbinding en helpt om de cultuur te begrijpen en door te geven. Zelf spreekt ze vloeiend Nederlands, maar het Maleis blijft ze bewust bijhouden.
Vanaf haar achtste tot haar zeventiende maakte zij deel uit van de Molukse dansgroep. Ze deed dit met veel passie, maar moest uiteindelijk vanwege school en werk stoppen, omdat ze niet meer op tijd bij de repetities kon zijn. Ze kijkt met veel plezier terug op die periode. ‘Met dans, zang en muziek kunnen we ons op een andere manier uiten. We vertellen met onze dans ook een verhaal.’
Een voorbeeld daarvan is de fakkeldans, waarbij traditionele Molukse kleding wordt gedragen. De dansgroep treedt regelmatig op tijdens Molukse feesten, die binnen de gemeenschap ook wel pesta worden genoemd. Bij de dans wordt onder andere de tifa gebruikt, een traditioneel Moluks slaginstrument. De verschillende slagen hebben een betekenis en verwijzen naar de hartslag van de voorouders.
De tifa, de hartslag van de Molukse gemeenschap
Wie tijdens een Molukse bijeenkomst een tifa hoort, hoort meer dan alleen het ritme van een trommel. De tifa heeft binnen de Molukse cultuur een bijzondere plaats. Het instrument klinkt bij muziek en dans, maar ook tijdens feesten, ceremonies, herdenkingen en andere momenten waarop mensen samenkomen.
Een tifa wordt traditioneel gemaakt van een uitgeholde boomstam met daaroverheen een strak gespannen dierenhuid. Door met de handen op het vel te slaan, ontstaan verschillende klanken en ritmes. Het ritme vormt een belangrijk onderdeel van de Molukse muziek en dans.
De betekenis van de tifa gaat echter verder dan muziek. Het instrument is verbonden met de cultuur en identiteit van de Molukse gemeenschap. Het geluid brengt mensen samen en vormt een verbinding tussen verschillende generaties. Tradities die op de Molukken zijn ontstaan, worden zo ook in Nederland doorgegeven.
De tifa vertelt daarmee als het ware een verhaal zonder woorden: over afkomst, verbondenheid en het levend houden van een cultuur. Voor veel Molukkers is het karakteristieke geluid dan ook onlosmakelijk verbonden met wie zij zijn en waar zij vandaan komen.
Geloof als belangrijke basis
Ook het christelijk geloof speelt een belangrijke rol in Yoïsha’s leven. De Bijbel staat daarbij centraal. Vanaf haar vierde bezocht ze de zondagsschool, tot ze vijftien jaar was. Daarna volgden drie jaar catechisatie. Rond hun achttiende leggen jongeren binnen de kerk vaak openbare geloofsbelijdenis af.
Zij ziet daarbij wel verschillen tussen generaties. ‘De oudere generatie beleeft de kerk soms meer vanuit traditie en de gewoontes die ze van hun ouders hebben meegekregen. Jongeren zoeken vaker naar een mix.’
Respect voor elkaar
Tegelijkertijd maakt ze zich zorgen over het afnemende respect onder sommige jongeren. ‘Ik zie bij jongere kinderen soms dingen die ik zelf nooit tegen een oudere generatie zou zeggen.’ Ze hoopt daarom dat respect ook in de toekomst een belangrijke waarde blijft.
Yoïsha hoopt dat de Molukse wijk over twintig jaar nog steeds bestaat en dat cultuur en tradities worden doorgegeven. Ze merkt wel dat sommige activiteiten in de wijk de afgelopen jaren minder zijn geworden. ‘Misschien is het aan onze generatie om dat weer op te pakken en nieuwe activiteiten te organiseren.’
Samen vieren en ontmoeten
De gastvrijheid binnen de wijk vindt ze bijzonder. ‘Eigenlijk staat de deur voor elkaar open.’ Daarom kijkt ze ook uit naar de herdenkingsweek, waarin ontmoeting en saamhorigheid centraal staan. Vooral Koken jong voor oud spreekt haar aan, als teken van respect voor eerdere generaties.
Ook naar de afsluitende feestdag op zaterdag kijkt ze uit. Niet alleen voor de Molukse gemeenschap, maar voor heel Moordrecht. ‘Ik hoop dat Moordrechtenaren hierdoor meer beleven en voelen wat de Molukse gemeenschap betekent binnen Moordrecht.’
Dit artikel maakt deel uit van de serie “65 jaar Molukse gemeenschap in Moordrecht“. Klik hier om alle artikelen uit deze serie te lezen.