Bewoners van de Parallelweg-Zuid 98 tot en met 170 in Nieuwerkerk aan den IJssel stappen naar de rechter om de grootschalige bomenkap in de groenstrook tussen het Europapad, de Europalaan en de A20 tegen te houden. De gemeente Zuidplas is niet bereid de werkzaamheden stil te leggen totdat op hun bezwaar is beslist.
De bewoners vragen daarom een voorlopige voorziening aan. Zij willen voorkomen dat bomen al zijn gekapt voordat hun bezwaren inhoudelijk zijn behandeld. Volgens de bewoners blijkt uit gemeentelijke boomgegevens bovendien niet dat de voorgenomen kap op deze schaal noodzakelijk is.
Gemeentelijke boomgegevens roepen vragen op
Volgens de gemeentelijke tekeningen worden ongeveer 101 bomen verwijderd omdat zij als gebrekkig zijn beoordeeld. Daarnaast verdwijnen circa 13 bomen vanwege het nieuwe ontwerp. Daartegenover staan slechts 21 afzonderlijk ingetekende nieuwe bomen en nieuw bosplantsoen.
Uit een gemeentelijke bomenexport die aan de bewoners is verstrekt, ontstaat echter een ander beeld. Van de 491 geregistreerde bomen zijn er 308 als voldoende beoordeeld. Slechts vier bomen kregen om veiligheidsredenen het advies om te worden geveld. Eén andere boom kreeg een veladvies uit beheeroogpunt. Bij vrijwel alle overige bomen die als risicoboom zijn aangemerkt, adviseert de inspectie geen kap, maar het verwijderen van dood hout.
De bewoners vragen de gemeente daarom per boom uit te leggen waarom het herinrichtingsplan toch tot de kap van ongeveer 114 bomen leidt. Zij willen daarbij onderscheid zien tussen aantoonbaar onveilige of niet meer levensvatbare bomen en bomen die vanwege het ontwerp moeten verdwijnen.
“De eigen gegevens van de gemeente laten zien dat het overgrote deel van de bomen geen veladvies heeft gekregen,” aldus de bewoners. “Dan kan de gemeente niet volstaan met een algemene verwijzing naar de slechte staat van het groen. Wij willen per boom weten waarom kap nodig is, welke alternatieven zijn onderzocht en waarom behoud of inpassing niet mogelijk zou zijn.”
Gepresenteerd beeld strookt niet met geplande kap
Het oorspronkelijke plan staat nog altijd op Maak Zuidplas. Daar schrijft de gemeente dat het park gefaseerd wordt omgevormd, dat vooral groen in slechte staat wordt verwijderd en dat “er geen grote kale plekken ontstaan”. Volgens de bewoners komt dit beeld niet overeen met de uitvoering die nu is gepland. Uit het gepresenteerde plan was niet op te maken dat uiteindelijk ongeveer 114 bomen zouden verdwijnen.
“Ons is voorgehouden dat vooral slecht groen zou worden verwijderd en dat geen grote kale plekken zouden ontstaan,” zeggen de bewoners. “Nu blijkt dat een groot aantal volwassen bomen wordt gekapt, waaronder bomen zonder veladvies. Als dit vanaf het begin duidelijk was gemaakt, hadden bewoners daarover kunnen meepraten. Wij zijn onvolledig geïnformeerd over de werkelijke gevolgen voor het groen.”
Opnieuw geen echte participatie
De bewoners vinden dat ook bij dit project geen sprake is geweest van echte participatie. De gemeente heeft de bewoners vooral geïnformeerd over een plan dat in belangrijke mate al vaststond. Naar hun zorgen over het behoud van volwassen bomen, de geluidsoverlast, fijnstof en het ontbreken van een geluidswal is onvoldoende geluisterd.
“Participatie is meer dan bewoners vertellen wat de gemeente al van plan is,” aldus de bewoners. “Het betekent dat inwoners op tijd kunnen meepraten en dat hun inbreng nog tot aanpassing van het plan kan leiden. Wij zijn geïnformeerd, maar voelen ons niet gehoord. Ook krijgen wij nauwelijks antwoord op onze inhoudelijke vragen. Helaas herkennen wij dit van andere projecten binnen de gemeente Zuidplas.”
Volwassen groen vormt buffer tegen de A20
De groenstrook vormt een van de laatste volwassen buffers tussen de woningen en de A20. De bomen houden niet al het verkeersgeluid tegen, maar zorgen wel voor afstand, beschutting en visuele afscherming. De inrichting van de strook kan bovendien invloed hebben op de verspreiding van fijnstof en andere verkeersgerelateerde luchtverontreiniging.
De bewoners ervaren dat de overlast van de A20 de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Er is meer verkeer gekomen en op verschillende plaatsen langs de snelweg is groen verdwenen. De A20 is daardoor steeds zichtbaarder en nadrukkelijker aanwezig.
Bewoner Marijke Edel zet zich al jarenlang in voor het terugdringen van de overlast en voor de komst van een geluidswal.
“Onze kinderen groeien op naast een steeds drukkere snelweg,” zegt Edel. “Juist dan moet je zuinig zijn op het volwassen groen dat er nog staat. Wij vragen al jaren om betere bescherming tegen de geluidsoverlast. Haal deze groene buffer niet weg zolang er geen geluidswal, geluidsscherm of andere effectieve oplossing is.”
De wens voor een geluidswal is niet nieuw. In maart 2024 berichtte het AD al over de zorgen rond het plan: ‘Liever een geluidswal dan minder en nieuw groen langs A20’.
Aanbesteding mag zorgvuldigheid niet vervangen
De bewoners hebben het vermoeden dat de gemeente snel met de werkzaamheden wil doorgaan omdat het werk inmiddels aan een aannemer is aanbesteed. Zij vragen de gemeente om openheid over de planning, de aanbesteding en de gemaakte afspraken.
“Wij krijgen de indruk dat de planning van de aannemer inmiddels zwaarder weegt dan de zorgen van de buurt,” zeggen de bewoners. “Een aanbesteding mag echter nooit de reden zijn om volwassen bomen te kappen voordat de noodzaak per boom is onderbouwd en de bezwaren zorgvuldig zijn behandeld.”
Bewoners stappen naar de rechter
De bewoners hebben de gemeente gevraagd de werkzaamheden vrijwillig stil te leggen zolang het bezwaar nog in behandeling is. De gemeente wil dat niet doen. Daardoor bestaat het risico dat bomen zijn gekapt voordat inhoudelijk op het bezwaar is beslist.
“Wij hadden dit liever samen met de gemeente opgelost,” aldus de bewoners. “Maar bomen die eenmaal zijn gekapt, kunnen niet worden teruggezet. Daarom vragen wij de rechter om de bomen tijdelijk te beschermen.”
De bewoners verzoeken de rechtbank om zowel de vergunde kap als de door de gemeente als vergunningsvrij aangemerkte kap en andere onomkeerbare werkzaamheden op te schorten totdat zorgvuldig op het bezwaar is beslist.