Frederik Steenmuis presenteert zich in de steenovens

Op zaterdag 14 september, om 16.00 begint de presentatie van een nieuw kinderboek met het verhaal van Nieuwerkerkse Anne Westenberg over een muis die in de steenovens van Klein Hitland woont.

Een bosmuis verliest zijn geheugen als hij met een klap tegen een muur van de steenovens belandt en verliest zijn geheugen. Hij wordt aangesproken door de dieren die daar wonen en verzint niet alleen een nieuwe naam, maar ook dat hij een een lid van de familie der steenmuizen is.

Het boek is prachtig geïllustreerd door Lizzy Nieuwenhuis. Rob Stolk stelde het samen. De uitgave werd mogelijk gemaakt door de gemeente Zuidplas, sponsors en door voorverkoop. Stichting Hollandsche IJssel Altijd Anders, die ondermeer erfgoed toegankelijker wil maken, is de uitgever. De presentatie geschiedt in aanwezigheid van cultuurwethouder Jan Verbeek. Voor kinderen zijn er activiteiten.

Anne vertelt zelf het verhaal dat ze drie jaar geleden in de steenovens voordroeg tijdens Verhalenvertellers. Rijksmonument Leefgoed de Olifant verdient meer aandacht, vindt Anne Westenberg en wilde het boek graag uitbrengen om het erfgoed meer te laten leven onder kinderen; want wie de jeugd heeft, heeft de toekomst.

Het robuuste voorleesboek met harde kaft voor basisschoolkinderen zijn niet alleen ter plekke, maar ook ondermeer in boekwinkels en toeristenlocaties langs de Hollandsche IJssel verkrijgbaar voor 15 euro, of via de webwinkel van de uitgever hollandscheijsselaltijdanders.nl. De opbrengst komt geheel ten goede aan de stichting Steenovens Klein Hitland, die Frederik inzet als trekker voor kinderen. Het is de bedoeling dat er meer (school)projecten worden gedaan met Frederik Steenmuis. Voor dit doel zal een website www.frederiksteenmuis.nl komen.


De voormalige steenplaats, waarvan de vier veldsteenovens resteren, zijn het icoon van de ijsselsteenindustrie die 500 jaar in de Hollandsche IJsselregio was gevestigd van Haastrecht tot Stormpolder in Krimpen aan den IJssel. De unieke gele baksteentjes werden vanaf de veertiende eeuw gebakken voor de bouw van kerken, kastelen, boerderijen, bolwerken, kademuren en plaveisel. U vindt ze niet alleen terug in monumentaal erfgoed in Nederland, maar ook op de locaties die de handelsschepen van de VOC en WIC aandeden, omdat ze als ballast werden meegenomen en gebruikt voor allerlei toepassingen. Er stond zo’n 40 van deze fabrieken, waar in de (in totaal 100) steenovens tientallen miljoenen per jaar werden gebakken langs de getijderivier. De fabrikanten gebruikten turf uit het achterland om de stenen te stoken die werden gevormd uit klei die uit de rivier werd gebaggerd.

De huidige kernen, buurtschappen en het landschap zijn gevormd door deze industrietak. Het maatschappelijk leven werd gedomineerd door de rijke fabrikanten die hele gezinnen lieten zwoegen, zelfs hun kleuters en de zwangere vrouwen. Eind 19e eeuw kwam de resessie. Nieuwe materialen en bouwvoorschriften maakten een eind het het tijdperk waarin deze industrie dominant was in de Lage Landen. De laatste fabriek op Klein Hitland in Nieuwerkerk aan den IJssel en sloot in 1964. Op deze plek bleven de vier steenovens bewaard, die Stichting Steenovens Klein Hitland in de schijnwerpers houdt en een duurzame bestemming zoekt.

Anne Westenberg