Netbeheerders TenneT, Liander en Stedin hebben een gecombineerd hoogspanningsstation in gebruik genomen in de Zuidplaspolder bij Cortelande (voorheen Zevenhuizen). Hiermee is een cruciale stap gezet in de uitbreiding van het elektriciteitsnet in de regio Zuidplas, Waddinxveen, Lansingerland, Gouda en Zoetermeer. Het nieuwe station is nodig zodat bedrijven kunnen verduurzamen en huishoudens in de regio over voldoende elektriciteit beschikken, zoals in het geplande dorp Cortelande met 8.000 woningen.
Op 28 mei werd het nieuwe hoogspanningsstation officieel geopend en verbonden de netbeheerders symbolisch een stekker met een stopcontact van de gemeente Zuidplas. De bouw van het hoogspanningsstation heeft 2,5 jaar geduurd, het voortraject meer dan acht jaar. De komende jaren worden in Zuid-Holland meer dan 100 stations gebouwd, vervangen of uitgebreid.
Samenwerking sleutel tot succes
Het project Zuidplaspolder bestaat uit een gecombineerd hoogspanningsstation van TenneT, Liander en Stedin op de locatie Zuidplas, een nieuw station van TenneT in Bleiswijk en een zeven kilometer lange ondergrondse kabelverbinding naast de A12. Na ruim 2,5 jaar bouwen is het project volgens planning opgeleverd. De samenwerking van drie netbeheerders, verschillende typen stations en veel verschillende aannemers op een locatie bij het laagste punt van Nederland maakt het tot een bijzonder project. Hierbij is door de netbeheerders voortdurend samengewerkt met gemeenten en andere overheden, direct omwonenden en andere belanghebbenden.
Belangrijke stap, maar niet het eindpunt
“De opening van station Zuidplaspolder is een belangrijke stap in de benodigde uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar zeker niet het eindpunt”, vertelt Freek Smorenburg, regiodirecteur van TenneT namens de drie netbeheerders. “Er is en blijft sprake van netcongestie, met wachtlijsten tot gevolg. Om dit op te lossen is het nodig dat nog veel meer projecten gereedkomen. Zo breidt TenneT in deze regio hoogspanningsstations uit in Bleiswijk, Krimpen aan den IJssel en in Wateringen. Ook moet er een nieuwe verbinding worden aangelegd tussen dit nieuwe station Zuidplaspolder en het station van TenneT in Gouda. Al deze projecten zijn nodig om weer ruimte op het elektriciteitsnet te creëren.”
‘Bouwen is het probleem niet’
Tot 2040 gaan de netbeheerders in Zuid-Holland meer dan 100 hoogspanningsstations bouwen, vervangen of uitbreiden. Een enorme opgave, waar veel haast bij is geboden. “De doorlooptijd van het project Zuidplaspolder is exemplarisch voor de meeste projecten op dit moment”, aldus Smorenburg: “We hebben hier in ruim 2,5 jaar de bouw afgerond, maar voordat de eerste paal de grond in is gegaan is daar zo’n acht jaar aan voorafgegaan.”
“Als dit project iets laat zien, is dat bouwen over het algemeen het probleem niet is. De tijd is vooral nodig voor het zoeken naar een geschikte locatie, aankoop van de gronden, maken van afspraken met grondeigenaren en beroeps- en bezwaarprocedures. We zijn ons heel goed bewust van de impact die onze projecten hebben op de omgeving en gaan daarover goed in gesprek. Maar het voortraject moet echt sneller, en daar hebben we alle hulp bij nodig. Van het Rijk vragen we daarom een regierol te nemen op de ruimte die nodig is voor infrastructuur, snellere en eenvoudigere procedures. Provincies en gemeenten kunnen helpen door tijdig ruimte te reserveren voor energie-infrastructuur en vergunningen sneller te verlenen. En van bedrijven en consumenten vragen we bewuster om te gaan met elektriciteit, zodat we het net beter benutten.”
Blijven groeien en ontwikkelen
Wethouders Schuurman en Zijlstra van de gemeente Zuidplas zijn verheugd dat het project is opgeleverd en dat er nu zicht is op meer capaciteit op het elektriciteitsnet. “De gemeente Zuidplas en omliggende gemeenten groeien hard. Dat betekent meer woningen, bedrijven, elektrische auto’s en opwek van duurzame energie van met name zonnepanelen. Het bestaande net kan de explosieve toename van de vraag naar elektriciteit niet aan. Met deze belangrijke uitbreiding kunnen we onze ambities waarmaken en als regio blijven groeien en ontwikkelen.”
Batterijparken kunnen helpen druk op stroomnet te verminderen
Op het TenneT-deel van het station Zuidplaspolder worden twee nieuwe batterijparken aangesloten. Naar verwachting wordt een batterijpark bij Waddinxveen na de zomer in 2026 als eerste met het station verbonden. Deze batterijparken kunnen gaan bijdragen aan een betere balans op het hoogspanningsnetwerk en daarmee de druk op het stroomnet verminderen.
Wachtlijst afbouwen
Met de ingebruikname van station Zuidplaspolder kunnen Stedin en Liander de wachtlijst voor teruglevering van elektriciteit door bedrijven in de regio de komende jaren gaan afbouwen. Als aanvullende werkzaamheden in het regionale net zijn afgerond, ontstaat er naar verwachting in 2027 stapsgewijs ruimte om klanten op de wachtlijst van de regionale netbeheerders aan te sluiten. Voor de afname van elektriciteit geldt dat er sinds december 2024 sprake is van congestie op het netwerk van TenneT in het noordelijk deel van Zuid-Holland, waar de regio Zuidplas onder valt. Zodra dit is opgelost én werkzaamheden in het onderliggende net van de regionale netbeheerders zijn afgerond, kunnen bedrijven op de wachtlijst voor afname worden aangesloten. Deze werkzaamheden aan het regionale net zijn bijvoorbeeld het ombouwen van een onderstation van Liander in Zevenhuizen en uitbreidingen in Nieuwkoop, Boskoop, Alphen aan den Rijn en Zoeterwoude.